TRL-niveaus 1–9 uitgelegd
Technology Readiness Levels (TRL’s) geven op een schaal van 1 tot 9 aan hoe ver een technologie is ontwikkeld: van het waarnemen van basisprincipes tot een systeem dat zich in de praktijk heeft bewezen. Een volwassen technologie betekent niet automatisch dat een product klaar is voor productie of marktintroductie.
Je hebt een idee. Misschien heb je al wat schetsen. Misschien werkt de elektronica al op een breadboard. Of misschien heb je een prototype dat bij elkaar wordt gehouden door 3D-geprinte onderdelen, tape en optimisme. Dan vraagt iemand:
“Op welk TRL zitten jullie?”
TRL’s worden veel gebruikt in R&D, medische technologie, lucht- en ruimtevaart, energie en robotica. Je komt ze ook tegen bij subsidieaanvragen en gesprekken met investeerders. Die willen weten wat je hebt getest en wat je nog moet aantonen.
Elk niveau beschrijft welk bewijs beschikbaar is, van de eerste experimenten tot gebruik in de beoogde omgeving.
TRL 1 – Basisprincipes waargenomen: het onderliggende wetenschappelijke of technologische principe bestaat.
TRL 2 – Technologisch concept geformuleerd: je hebt bepaald hoe dat principe kan worden toegepast in een bruikbare technologie.
TRL 3 – Experimenteel proof of concept: experimenten tonen aan dat het belangrijkste technische principe daadwerkelijk werkt.
TRL 4 – Technologie gevalideerd in het laboratorium: de belangrijkste technische componenten zijn samengevoegd en onder gecontroleerde omstandigheden getest.
TRL 5 – Technologie gevalideerd in een relevante omgeving: de technologie wordt getest onder omstandigheden die steeds meer op het daadwerkelijke gebruik lijken.
TRL 6 – Technologie gedemonstreerd in een relevante omgeving: een representatief prototype toont aan dat de technologie in de beoogde omgeving kan werken.
TRL 7 – Prototype gedemonstreerd in een operationele omgeving: een vrijwel definitief systeem wordt onder realistische gebruiksomstandigheden getest.
TRL 8 – Systeem compleet en gekwalificeerd: het systeem is in essentie af en heeft de benodigde verificatie of kwalificatie doorlopen.
TRL 9 – Systeem bewezen in de praktijk: de technologie wordt succesvol in de echte wereld gebruikt.
Verder lezen: ESA’s uitleg over Technology Readiness Levels.
TRL’s helpen je bepalen wat je als volgende moet testen. Een sensor die in het laboratorium werkt, kan rond TRL 4 zitten, maar de prestaties in de beoogde omgeving moeten dan nog worden getoetst. Voor een hardwareontwikkelaar spelen daarnaast praktische vragen: past de sensor in de behuizing, kunnen gebruikers ermee overweg en kan hij voor €80 worden geproduceerd in plaats van €800? Die vragen beïnvloeden het ontwikkelplan, ook al geeft een TRL-beoordeling niet op al die vragen antwoord.
Begin bij het bewijs dat nog ontbreekt. Welke test volgt, hangt af van hoe ver de technologie is ontwikkeld:
Bij TRL 2–3 kan dat betekenen dat je experimenten uitvoert die het fundamentele principe aantonen.
Bij TRL 3–4 begin je technische componenten samen te brengen in werkende prototypes.
Bij TRL 4–5 test je die onder steeds realistischere omstandigheden.
Rond TRL 5–6 moet het prototype representatief worden voor het beoogde product. Industrieel ontwerp, elektronica, engineering, ergonomie, materialen en productieaspecten komen steeds meer samen.
Bij TRL 7–8 verschuift de aandacht steeds meer naar verificatie, certificering, productiegereedschappen, leveranciers, productie en herhaalbaarheid.
Schrijf vóór het bouwen van een prototype op welke vraag het moet beantwoorden en hoe je het resultaat gaat beoordelen. Zo bepaal je wat je moet bouwen en welke details nog kunnen wachten.
Het CosyLift-verstelsysteem voor bedden van Octo Actuators is een goed voorbeeld.
Octo kwam bij ManGo met een ruw maar functioneel prototype. Dat had al aangetoond dat het mechanisme kon werken, zodat we ons konden richten op de uitwerking tot een consumentenproduct. Het werk bestond uit productarchitectuur, industrieel ontwerp en engineering richting productie. Rond de middelste TRL-niveaus komt deze uitdaging vaak voor: een werkend mechanisme betrouwbaar en betaalbaar genoeg maken voor dagelijks gebruik.
Vanaf TRL 5 worden de woorden relevante omgeving steeds belangrijker. Iets testen op het bureau van een engineer is niet per se hetzelfde als testen op de plek waar klanten het gaan gebruiken. Neem het IMPALA-patiëntmonitoringsysteem, ontwikkeld met GOAL3. Het is ontworpen om monitoring op ziekenhuisniveau te bieden in zorgomgevingen met beperkte middelen.
Een test in een Nederlands kantoor laat niet alle omstandigheden zien waarmee de monitor in Afrikaanse ziekenhuizen te maken krijgt, zoals hitte, vocht en een onbetrouwbare stroomvoorziening. Tijdens de ontwikkeling gebruikte ManGo thermische tests en luchtstromingssimulaties om de koeling te controleren. Een beschermhoes hielp het apparaat bestand te maken tegen stoten en vallen.
Bij gebruik in de praktijk kwam ook een onverwacht probleem naar voren: jonge kakkerlakken kwamen de monitor binnen, aten elkaar op en groeiden totdat ze te groot waren om te ontsnappen. Hun uitwerpselen vervuilden de elektronica. Zo’n probleem zie je tijdens een ontwerpbeoordeling makkelijk over het hoofd.
TRL’s zijn vooral nuttig wanneer je financiering zoekt, omdat veel innovatieprogramma’s bedoeld zijn om technologieën van het ene volwassenheidsniveau naar het volgende te brengen. Heel grofweg:
TRL 1–3: onderzoek en eerste haalbaarheidstoetsen
Onderzoekssubsidies, universitaire programma’s en vroege deeptechfinanciering zijn hier het meest relevant. Voor reguliere hardware-investeerders kan dit nog vrij vroeg zijn, omdat fundamentele technische vragen nog onbeantwoord zijn.
TRL 3–5: proof of concept en validatie
Dit is een interessante fase voor innovatiesubsidies, R&D-programma’s en gespecialiseerde seed-investeerders. Je hebt iets tastbaars aangetoond, maar er zijn nog aanzienlijke ontwikkelrisico’s.
TRL 5–6: demonstratie en financiering aantrekken
Een representatief, werkend prototype kan gesprekken met investeerders, strategische partners en financiers aanzienlijk makkelijker maken. Je kunt nu laten zien hoe het werkt, in plaats van het alleen te beschrijven.
TRL 6–8: industrialisatie en commercialisering
Financiering verschuift steeds meer naar certificering, productie, demonstratie en marktintroductie. Europese programma’s zoals de EIC Accelerator richten zich specifiek op innovaties rond deze fasen.
TRL 9: groei
Zodra de technologie zich in de praktijk heeft bewezen, verschuiven investeringsgesprekken meestal naar klanten, omzet, marges, productiecapaciteit en opschaling.
Het TRL-niveau alleen bepaalt niet of je een investering kunt aantrekken.
Voor veel hardwarestartups kan TRL 3–4 voldoende zijn om de eerste gesprekken over seed-investeringen te voeren, vooral met investeerders die vertrouwd zijn met vroege technologieontwikkeling. Rond TRL 5–6 geeft een representatief prototype die gesprekken meer inhoud. Leg uit wat de tests hebben aangetoond, waar nog onzekerheid zit en wat je met de beoogde investering als volgende kunt bewijzen.
Een prototype dat er al als een eindproduct uitziet, kan helpen bij presentaties en gebruikerstests, maar zegt weinig over technische prestaties of productiekosten. Bepaal eerst waar je meer over moet weten voordat je een type prototype kiest.
Bij ManGo kan een ergonomisch prototype voldoende zijn om afmetingen en hantering te controleren. Met een functioneel prototype testen we een mechanisme; met een voorserieprototype controleren we de productie. Karton of een 3D-print kan een vroege vraag al beantwoorden voordat je investeert in productiegereedschappen.
Bij ManGo Product Design helpen we teams bepalen wat hun volgende prototype moet aantonen. Bij een vroeg concept kan dat betekenen dat we een mechanisme bouwen en testen. Rond TRL 4–6 gaat het vaak om het samenbrengen van componenten in een representatief product en het testen daarvan met gebruikers. Later helpen we het ontwerp geschikt te maken voor productie en controleren we of het betrouwbaar geproduceerd kan worden.
Stel jezelf de volgende vragen voordat je een TRL-niveau in je pitchdeck of subsidieaanvraag zet:
Wat hebben we daadwerkelijk aangetoond? Onder welke omstandigheden? Wat is nog niet bewezen? Welk bewijs hebben we nodig om het volgende niveau te bereiken?
©2026 ManGo Product Design | Privacybeleid | Algemene voorwaarden